Poboční scéna divadla Na Fidlovačce.
Již od roku 2006 funguje malá scéna divadla Na Fidlovačce. Slouží k uvádění komornějšího repertoáru téměř z očí do očí. Má 160 míst a je vzdálená od "velké" Fidlovačky pouhých 333 kroků.
Registrací a stisknutím tlačítka "Chci odebírat" souhlasím s pravidelným zasíláním novinek o dění na serveru KamvPraze.cz
Kierowcy ciężarówek, którzy regularnie wyjeżdżają w trasy po Polsce i Europie, od dawna wiedzą, że wieczorne godziny na parkingu potrafią ciągnąć się w nieskończoność. Kilkanaście centymetrów kabiny, cisza za oknem i najczęściej słaby zasięg komórkowy to nie jest przepis na udany wieczór. Na szczęście telewizja satelitarna rozwiązuje ten problem inaczej niż aplikacja streamingowa na smartfonie – bez limitu danych, bez buforowania i bez roamingowych rachunków, które potrafią zaskoczyć przy powrocie do kraju. Antena satelitarna na karoserii ciężarówki może brzmieć nieco abstrakcyjnie, ale jest to rozwiązanie od lat stosowane przez tysiące zawodowych kierowców na całym kontynencie.
Warto od razu wyjaśnić jedną sprawę: odbiór telewizji z satelity jest możliwy wyłącznie podczas postoju. Podczas jazdy kąt elewacji satelity Hotbird wynosi dla terenu Europy Środkowej mniej więcej 30° od poziomu, a każde drzewo przydrożne, wiadukt czy zakręt skutecznie przerywają sygnał. Poza tym antena wystawiona poza obrys nadwozia przy prędkości autostradowej nie przetrwałaby nawet kilku minut. Dlatego instalacja „na postój" to jedyny sensowny wariant.
Do zastosowań mobilnych, takich jak ciężarówki, kampery i przyczepy turystyczne, przeznaczone są anteny płaskie, zwane panelowymi lub kempingowymi. Ich charakterystyczny wygląd – prostokąt lub kwadrat o boku od około 45 do 65 cm – odróżnia je od tradycyjnych stalowych lub aluminiowych czaszy. Konwerter LNB jest w nich zintegrowany wewnątrz plastikowej obudowy, co oznacza brak wystającego ramienia i brak ryzyka mechanicznego uszkodzenia podczas przechowywania w kabinie. Z tyłu obudowy znajdziemy standardowe złącze F, do którego wkręcamy kabel koncentryczny. Kąt widzenia anteny płaskiej jest nieco szerszy niż w przypadku klasycznej czaszy, dzięki czemu ustawienie jej nie wymaga zegarmistrzowskiej precyzji.
Na polskim rynku dostępnych jest kilka sprawdzonych zestawów do ciężarówek. Jednym z nich jest antena Famaval o wymiarach 64 × 59 cm z konwerterem LNB Single Opticum, sprzedawana w komplecie z podwójną przyssawką i uchwytem balkonowym na rurkę. Ważna uwaga: poprzednia generacja anten kempingowych o przekątnej 35 cm od pewnego czasu nie zapewnia stabilnego odbioru kanałów DVB-S2 (HD) w Europie Środkowej. Minimalna rozsądna średnica to właśnie 60 cm – pozwala ona na odbiór kanałów w standardzie HD na satelitach Hotbird i Astra. Jeśli zależy nam na stabilności w warunkach słabszego sygnału, warto rozważyć antenę TechniSat DigiDish 45 – wykonaną z aluminium, o wymiarach 45 × 48 cm z konwerterem Single 0,1 dB i przyssawką do szyby. Mimo mniejszej średnicy cechuje się precyzyjną geometrią paraboliczną, która podnosi efektywność odbioru ponad poziom wielu tańszych modeli 60 cm. Waga zestawu to 3,8 kg, co przy przechowywaniu w schowku kabiny nie sprawia żadnego problemu.
Sposób montażu jest prosty: przyssawka z wbudowanym magnesem przykleja antenę do metalowego nadwozia lub szyby ciężarówki. Ważne, żeby ustawić samochód tak, aby od strony południowej nic nie zasłaniało widoku nieba. Inne pojazdy zaparkowane obok, budynki stacji paliw, nasypy autostradowe – to wszystko może skutecznie obciąć sygnał.
Polskie pakiety telewizji kodowanej, takie jak pakiety programowe Polsat Box czy pakiety programowe Canal+, nadawane są z pozycji Hotbird 13° E. Na tej pozycji orbitalnej znajdziemy setki polskich kanałów kodowanych i ogromny wybór programów europejskich. Astra to z kolei pozycja 19,2° E, skąd nadaje kilka polskojęzycznych kanałów ogólnodostępnych, w tym TV Trwam i Radio Maryja, a poza nimi głównie kanały niemieckie i kilkanaście niekodowanych kanałów francuskich.
Różnica azymutu między Hotbirdem a Astrą wynosi dla Europy Środkowej około 6°. Niby niewiele, ale przy antenach panelowych bez mechanizmu automatycznego pozycjonowania przestawienie jej między tymi dwoma satelitami wymaga ręcznej korekty. Nie jest to operacja skomplikowana, ale trzeba liczyć się z kilkoma minutami ręcznego poszukiwania sygnału. Anteny automatyczne – takie jak SelfSat Caravan Plus – samodzielnie wyszukują satelitę po uruchomieniu i są gotowe do odbioru w kilkadziesiąt sekund, lecz ich cena jest wyraźnie wyższa.
Zanim zdecydujesz się całkowicie wyeliminować antenę z wyposażenia kabiny, warto spojrzeć na liczby. Canal+ przez internet działa z poziomu aplikacji i wymaga stałego połączenia z siecią, podobnie jak Polsat Box przez internet. Korzystając z danych mobilnych na terenie Unii Europejskiej, jesteś co prawda chroniony przepisami roamingowymi, ale tak zwane fair use policy operatorów często ogranicza transfer danych do kilku gigabajtów miesięcznie w roamingu – a strumień wideo Full HD zużywa od 3 do 7 GB na godzinę oglądania. Antena satelitarna nie potrzebuje internetu w ogóle i nie zwiększa miesięcznego rachunku u żadnego operatora komórkowego.
Warto też zwrócić uwagę na zużycie energii. Transmisja satelitarna jest średnio kilkukrotnie bardziej oszczędna energetycznie niż streaming OTT lub IPTV. W kontekście kabiny ciężarówki, gdzie zasilanie pochodzi z akumulatora lub alternatorowej instalacji 24 V, mniejsze zużycie energii przez cały zestaw antenowy to wymierny zysk.
Większość dekoderów satelitarnych jest zaprojektowana pod zasilanie sieciowe 230 V. W kabinie ciężarówki mamy do dyspozycji instalację 12 V lub 24 V (zależnie od pojazdu). Dobra wiadomość jest taka, że niemal wszystkie dekodery wyposażone są w zewnętrzny zasilacz o napięciu wyjściowym 12 V, który można odłączyć i zastąpić przewodem prowadzącym bezpośrednio z akumulatora lub gniazda zapalniczki – wystarczy sprawdzić natężenie prądu potrzebne dla danego modelu i użyć zabezpieczenia w postaci bezpiecznika. Część modeli ma opcję zasilania z zapalniczki 12 V zintegrowaną fabrycznie, jak np. tuner LINBOX ST20, który jest sprzedawany w komplecie z dwoma zasilaczami: sieciowym 230 V i przejściówką do gniazda zapalniczki 12 V.
Jeśli interesuje nas odbiór kanałów kodowanych w standardzie HD, warto rozważyć Polsat Box HD lub odpowiedniki z obsługą standardu DVB-S2. Przy zakupie dekodera zwracamy uwagę na dwie kwestie: po pierwsze, czy urządzenie obsługuje DVB-S2 (bez tego standardu nie odbierzemy kanałów HD na Hotbirdzie), po drugie, czy zasilacz ma napięcie wyjściowe 12 V DC i jakie jest wymagane natężenie. W przypadku gdy dekoder pobiera np. 4 A przy 12 V, trzeba zadbać o odpowiednio dobrany kabel zasilający i bezpiecznik 8–10 A.
Gdy planujemy zamówienie anteny satelitarnej przez internet, warto weryfikować aktualną ofertę sklepów specjalistycznych. Zestawy kempingowe – antena plus konwerter plus przyssawka – kosztują zazwyczaj od 150 do 450 zł w zależności od producenta i rozmiaru czaszy. Zestawy z anteną automatyczną, jak SelfSat Caravan Plus, to wydatek rzędu 1000–2500 zł.
Gotowe kable koncentryczne sprzedawane w supermarketach i popularnych dyskontach są najczęściej wykonane z rdzeniem CCA (steel-core copper clad aluminium), czyli stalowym drutem pokrytym warstwą miedzi. Ich tłumienie bywa dwa razy wyższe niż kabli z rdzeniem miedzianym, a przy zestawie z kablem 15-metrowym różnica w sile sygnału staje się odczuwalna. Do instalacji w ciężarówce lepiej sprawdzi się kabel koncentryczny klasy RG-6 z rdzeniem miedzianym o średnicy 1,02 mm, impedancji 75 Ω i tłumieniu nie większym niż 20 dB/100 m przy 860 MHz. Takie parametry mają m.in. kable RG-6 dostępne w sklepach specjalistycznych z tłumieniem na poziomie 19,9 dB/100 m przy 860 MHz.
Kabel należy zakończyć złączami F zaciskanymi przy użyciu odpowiednich narzędzi – nie nakręcanymi, które gorzej uszczelniają połączenie i przy wilgoci mogą korodować. Warto przygotować sobie zapas kabla o długości 10–15 m, tak żeby bez stresu przeprowadzić go przez uchylone okno kabiny lub specjalny przepust gumowy. Podczas parkowania pamiętajmy, żeby kabel nie był przygnieciony szczelinami drzwiowymi, bo to szybki sposób na uszkodzenie ekranu przewodu.
Ustawienie anteny panelowej nie wymaga ani specjalistycznego wykształcenia, ani drogiego sprzętu. Potrzebujemy tylko kompasu (lub aplikacji na telefonie) i chwili cierpliwości. Oto co robimy:
MER, czyli Modulation Error Ratio, to miara jakości demodulacji sygnału cyfrowego – im wyższy, tym czystszy odbiór. Wartość MER poniżej 50% oznacza, że program może zacinać się lub w ogóle nie być widoczny. Jeśli nie masz wskaźnika wbudowanego w dekoder, na rynku dostępne są osobne mierniki sygnału SAT w cenie od 80 do 300 zł – znacznie ułatwiają ustawianie anteny w nowym miejscu.
Jeśli posiadasz aktywną kartę abonamentową Canal+, możesz oglądać Canal+ 4K z dekoderami satelitarnymi tej marki, o ile dekoder obsługuje standard HEVC/H.265. W przypadku problemów z konfiguracją lub zagubioną kartą możesz skontaktować się z serwisem technicznym Canal+, który oferuje pomoc zdalną przez infolinię i chat. Warto to wiedzieć zwłaszcza wtedy, gdy karta dekoderowa traci parowanie po dłuższej przerwie w użytkowaniu.
Posiadacze kart Polsat Box mogą liczyć na podobne wsparcie – serwis techniczny Polsat Box obsługuje zarówno klientów korzystających z instalacji stałych, jak i tych, którzy pytają o konfigurację urządzeń mobilnych. Jeśli zastanawiasz się nad multiroomem na kilka telewizorów – np. dekoder w kabinie i osobne urządzenie w domu – obie sieci oferują dedykowane rozwiązania, ale tu już potrzebny jest konwerter Quad lub Quattro LNB i odpowiednia konfiguracja karty.
Dla tych, którzy dopiero rozważają zakup usługi, Canal+ HD dostępny jest w kilku wariantach pakietów. Natomiast Polsat Box 4K to dekoder z obsługą rozdzielczości 4K Ultra HD, który obsługuje zarówno sygnał satelitarny, jak i streaming przez internet – przy dobrej sieci Wi-Fi lub kablu LAN. W kabinie ciężarówki funkcja streamingowa przyda się na parkingach wyposażonych w dostęp do Wi-Fi.
Nie każdy potrzebuje płatnej subskrypcji. Na Hotbirdzie dostępnych jest sporo kanałów telewizyjnych bez opłat – wystarczy dekoder FTA (Free-To-Air) z obsługą DVB-S2 i samodzielne wykonanie montażu anteny satelitarnej. Wśród bezpłatnych pozycji znajdziemy polskie kanały publiczne i część stacji informacyjnych, a na Astrze – dziesiątki kanałów zachodnioeuropejskich. Dla kierowcy spędzającego noc na parkingu we Francji, Niemczech czy Belgii sygnał satelitarny działa tak samo jak w Polsce: bez rejestracji, bez konta i bez konieczności łączenia się z siecią.
Specjaliści od instalacji satelitarnych przestrzegają jednak, żeby nie kupować anten w zestawach z najtańszymi konwerterami LNB bez podanych parametrów współczynnika szumów. W mobilnym zestawie antenowym dobry konwerter (NF ≤ 0,3 dB) ma znaczenie większe niż przy instalacji stacjonarnej, bo antena jest często skierowana w warunkach słabszego sygnału. Profesjonaliści z branży instalatorskiej rekomendują konwertery z certyfikatem EN 60728 i stabilizowaną częstotliwością oscylatora lokalnego (Low Phase Noise), co gwarantuje stabilność sygnału przy zmiennej temperaturze zewnętrznej – a ta potrafi wahać się od -25°C nocą zimą do +40°C w upalny dzień na parkingu.
Na koniec kilka słów o bezpieczeństwie. Antena zamocowana na przyssawce może odpaść, jeśli szyba jest zabrudzona, mokra lub antena jest zbyt ciężka dla danej przyssawki. Przed przyklejeniem przetrzyj powierzchnię do sucha, a raz na kilka miesięcy sprawdzaj stan uszczelki przyssawki. Antena zdemontowana z karoserii powinna być przechowywana w kabinie w bezpiecznym miejscu – nie luzem w skrzyni ładunkowej, gdzie drgania podczas jazdy mogą uszkodzić konwerter zintegrowany w obudowie.
-
5 4 3 2 1