Projektové divadlo bez stálé scény a stálého souboru.
Divadlo bratří Formanů je divadlem tak trochu kočovné existence, jehož protagonisté se nebojí improvizovaných podmínek. Projekty budují a uvádějí jednou v prostředí národního divadla, jindy naopak v kulisách zcela nedivadelních. Na každém z projektů se mohou podílet jiní lidé. Stačí, že je spojuje podobný názor a myšlenky.
Divadlo bratří Formanů je svobodné a různorodé a jako takové velmi životaschopné.
Registrací a stisknutím tlačítka "Chci odebírat" souhlasím s pravidelným zasíláním novinek o dění na serveru KamvPraze.cz
Telewizja nie kończy się na polskich programach. Wręcz przeciwnie, dopiero za granicą oferty krajowej zaczyna się naprawdę ciekawy świat. Kanały niemieckie, francuskie, włoskie, brytyjskie czy arabskie nadają z satelitów, do których dostęp masz z terenu Polski przy pomocy odpowiednio dobranej anteny i odbiornika. Nie potrzebujesz do tego specjalnych pozwoleń ani skomplikowanego sprzętu. Wystarczy wiedza o tym, na który satelit skierować antenę, jaki konwerter zamontować i jak skonfigurować dekoder. W tym artykule pokażemy, jak to wygląda od strony praktycznej, bez zbędnej teorii i bez wchodzenia w fizykę fal radiowych.
Zanim jednak przejdziemy do konkretów, warto zwrócić uwagę na jedną rzecz. Telewizja satelitarna ma nad serwisami streamingowymi przewagę, o której rzadko się mówi głośno. Sygnał satelitarny dociera do anteny niezależnie od obciążenia sieci internetowej. Nie buforuje się, nie traci jakości w godzinach szczytu i nie wymaga szybkiego łącza. Jak podkreślają specjaliści z branży elektronicznej, satelita zapewnia stałą przepływność bitową, więc obraz w rozdzielczości 4K czy Full HD wygląda identycznie o 10 rano i o 20 wieczorem. Przy streamingu platforma nierzadko automatycznie obniża jakość obrazu, gdy serwery są przeciążone lub twój dostawca internetu ogranicza przepustowość. Z satelitą tego problemu nie ma.
Najważniejsze pozycje orbitalne dostępne z terenu Polski to Eutelsat Hot Bird na pozycji 13°E oraz Astra na pozycji 19,2°E. Z Hot Birda nadaje większość polskich platform, w tym Canal+ i Polsat Box, ale też dziesiątki kanałów włoskich, arabskich i międzynarodowych. Z kolei Astra 19,2°E to pozycja, z której odbierzesz kilkadziesiąt kanałów niemieckich nadających bez kodowania, w tym Das Erste, ZDF, RTL, SAT.1, ProSieben, VOX, 3sat, Arte, WDR, NDR, BR i wiele innych. Na Astrze znajdziesz również kilkanaście niekodowanych kanałów francuskich, a po polsku dostępny jest tam kanał TV Trwam oraz Radio Maryja.
Inne popularne pozycje orbitalne dostępne z Polski:
Każda z tych pozycji wymaga osobnego ustawienia anteny lub zastosowania rozwiązania pozwalającego na odbiór z kilku satelitów jednocześnie.
Podstawowy zestaw do odbioru zagranicznych kanałów składa się z:
Jeśli interesuje cię wyłącznie jeden satelit, sprawa jest prosta. Antena o średnicy 80 cm wystarczy do stabilnego odbioru sygnału zarówno z Hot Birda 13°E, jak i Astry 19,2°E na terenie całej Polski.
Na antenę montujemy konwerter LNB, który przetwarza sygnał odbierany przez czaszę. Dla pojedynczego odbiornika wystarczy konwerter typu Single, ale jeśli chcesz podłączyć 2 lub 4 tunery, potrzebujesz odpowiednio wersji Twin lub Quad. Ceny konwerterów LNB zaczynają się od około 25 zł za wersję Single i dochodzą do 60-90 zł za Quad.
Tu zaczyna się bardziej zaawansowana zabawa. Jeśli chcesz oglądać zarówno polskie kanały z Hot Birda, jak i niemieckie z Astry, masz do wyboru kilka opcji. Najprostszą jest zastosowanie konwertera typu monoblock, który mieści 2 głowice w jednej obudowie, skierowane na 2 satelity oddalone od siebie o kilka stopni. Monoblock Inverto Black Pro na pozycje 13°E i 19,2°E montujemy na standardowej antenie 80 cm i bez żadnych dodatkowych przełączników otrzymujemy dostęp do obu satelitów. Dekoder sam przełącza się między nimi w zależności od wybranego kanału. Cena takiego monoblocka to około 50-80 zł.
Jeśli interesują cię satelity oddalone od siebie o więcej niż 6 stopni, monoblock nie zadziała. Wtedy potrzebujesz osobnych anten lub systemu z jedną anteną i szczytem wielogłowicowym. Na rynku dostępne są uchwyty do montażu dodatkowych konwerterów na ramieniu anteny, np. uchwyty Corab do montażu 2 lub 3 konwerterów LNB. Do przełączania między satelitami służy przełącznik DiSEqC 1.0 (obsługuje do 4 pozycji) lub DiSEqC 1.1 (do 16 pozycji). Prosty przełącznik DiSEqC 2x1 kosztuje od 10 do 25 zł, a model 4x1 od 15 do 40 zł. Całość wymaga poprawnego skonfigurowania w menu dekodera, gdzie każdemu portowi DiSEqC przypisujesz konkretny satelit.
Jak zaznaczają fachowcy z portali zajmujących się elektroniką użytkową, montaż anteny satelitarnej na kilka satelitów to praca, przy której warto rozważyć pomoc doświadczonego montera. Precyzyjne ustawienie kilku głowic wymaga cierpliwości i dostępu do miernika sygnału, a każdy milimetr odchylenia konwertera od optymalnej pozycji przekłada się na spadek jakości odbioru.
Spora część kanałów zagranicznych nadaje bez kodowania, w systemie FTA (Free-To-Air). Nie potrzebujesz do ich odbioru żadnej karty abonamentowej ani umowy z operatorem. Wystarczy antena, konwerter, kabel i dowolny tuner satelitarny obsługujący standard DVB-S2 z kodekiem HEVC lub przynajmniej MPEG-4. Kanały telewizyjne bez opłat z Astry 19,2°E to przede wszystkim wspomniane programy niemieckie, których jest ponad 40. Na Hot Birdzie 13°E bez kodowania nadają m.in. kanały informacyjne, takie jak France 24, Euronews, TRT World, Al Jazeera English, CGTN, czy NHK World Japan. Do tego dochodzą kanały religijne, muzyczne i edukacyjne z różnych krajów.
Warto wiedzieć, że lista niekodowanych kanałów zmienia się. Nadawcy czasem wprowadzają kodowanie lub przenoszą sygnał na inną częstotliwość. Regularną aktualizację listy kanałów wykonasz z poziomu menu dekodera, uruchamiając skanowanie wybranego satelity. Cały ten świat dostępny jest po jednorazowej inwestycji w sprzęt, bez miesięcznych opłat.
Jeśli masz aktywny abonament u polskiego operatora, zyskujesz dodatkowe możliwości. Pakiety programowe Canal+ obejmują m.in. CNN International, BBC World News, Euronews, National Geographic, Discovery Channel, a także kanały filmowe z możliwością przełączenia ścieżki dźwiękowej na oryginalną. Dekodery Canal+ 4K, takie jak Ultrabox+ 4K czy Dualbox+ 4K, obsługują standard DVB-S2 z kodekiem HEVC i umożliwiają odbiór w rozdzielczości 4K Ultra HD. Wyposażone są w moduł Wi-Fi, dzięki czemu oprócz sygnału satelitarnego możesz korzystać z aplikacji streamingowych bezpośrednio na dekoderze. Canal+ HD to z kolei opcja dla tych, którzy nie potrzebują obrazu w 4K, ale chcą mieć solidny odbiór w jakości wysokiej rozdzielczości z dostępem do szerokiej oferty programowej.
Podobnie jest z ofertą drugiego dużego operatora. Pakiety programowe Polsat Box zawierają kanały sportowe, filmowe, informacyjne i rozrywkowe, w tym zagraniczne stacje dostępne w wyższych pakietach. Dekoder Polsat Box HD sprawdzi się jako podstawowe urządzenie odbiorcze, natomiast jeśli zależy ci na najwyższej jakości obrazu, dekodery Polsat Box 4K, Polsat Box 4K Lite oraz Soundbox 4K (ten ostatni z wbudowanym soundbarem) oferują odbiór w rozdzielczości 4K i możliwość podłączenia do internetu. Wszystkie nowoczesne dekodery obu platform pozwalają na instalację multiroom na kilka telewizorów, co oznacza, że w jednym domu każdy członek rodziny może oglądać coś innego, korzystając z osobnego tunera podłączonego do wspólnej anteny.
Ustawienie anteny na wybrany satelit wymaga znajomości 2 parametrów: azymutu (kierunek w poziomie) i elewacji (kąt pochylenia w pionie). Wartości te zależą od twojej lokalizacji geograficznej i pozycji satelity na orbicie. Dla przykładu, w Warszawie i okolicach antena skierowana na Hot Birda 13°E powinna mieć azymut około 190 stopni i elewację około 30 stopni. Dla Astry 19,2°E azymut wynosi około 199 stopni, a elewacja około 30,5 stopnia. Te wartości obliczysz za pomocą darmowych aplikacji na smartfona, takich jak Satellite Finder czy Dish Pointer, które wykorzystują GPS i kompas telefonu do wskazania dokładnego kierunku.
Antenę montujemy najczęściej na ścianie budynku, balkonie lub dachu, używając odpowiedniego uchwytu ściennego lub masztu. Ważne, żeby między anteną a kierunkiem na południe nie było przeszkód: drzew, budynków, dużych konstrukcji. Jeśli mieszkasz w bloku, upewnij się, że masz zgodę zarządcy na montaż anteny. Jak radzą monterzy z firm instalacyjnych, przed zamówieniem anteny satelitarnej warto zrobić rekonesans z balkonu lub okna, sprawdzając, czy masz wolną linię widoku w kierunku południowym.
Jeśli chcesz odbierać darmowe kanały zagraniczne niezależnie od polskiej platformy, potrzebujesz uniwersalnego tunera satelitarnego. Na rynku dostępne są modele obsługujące DVB-S2 z HEVC w cenach od 100 do 300 zł. Popularne wśród użytkowników są tunery producentów takich jak Opticum, Edision, Octagon, Ferguson czy Amiko. Sprawdzone modele to m.in. Ferguson Ariva 4K, Edision OS Nino+ czy Octagon SF8008, wyposażone w czytnik kart, złącze USB do nagrywania i wejście Ethernet.
Po podłączeniu tunera do anteny i telewizora wchodzisz w menu instalacji satelitarnej, wybierasz satelit (np. Astra 19,2°E), ustawiasz odpowiedni port DiSEqC (jeśli masz przełącznik) i uruchamiasz automatyczne skanowanie. Tuner znajdzie wszystkie aktywne transpondere i doda do listy kanały niekodowane. Cała procedura trwa kilka minut. Kanały kodowane również pojawią się na liście, ale będą oznaczone jako niedostępne, chyba że włożysz odpowiednią kartę lub moduł CAM CI+.
Warto wiedzieć, że moduły CAM CI+ oferowane przez polskich operatorów, takie jak moduł CAM CI+ Polsat Box czy moduł CAM ECP Canal+, pozwalają na odbiór polskich platform bez dekodera, bezpośrednio w telewizorze z wbudowanym tunerem satelitarnym DVB-S2 i slotem CI+. To eleganckie rozwiązanie, jeśli nie chcesz dodatkowego urządzenia pod telewizorem, ale ogranicza cię do funkcji samego telewizora.
Nie wszędzie da się zamontować antenę. Czasem przeszkodą jest lokalizacja mieszkania, regulamin wspólnoty lub po prostu brak wolnej linii widoku na satelit. W takiej sytuacji Canal+ przez internet pozwala na odbiór programów platformy bez anteny, za pomocą dekodera OTT Canal+ BOX+ podłączonego do routera lub bezpośrednio przez aplikację na telewizorze Smart TV, tablecie czy telefonie. Podobne rozwiązanie oferuje Polsat Box przez internet z dekoderem Evobox Stream, który działa wyłącznie przez sieć. Oba rozwiązania wymagają stabilnego łącza internetowego o przepustowości co najmniej 10-15 Mb/s dla obrazu w jakości HD i 25-30 Mb/s dla 4K.
To dobra alternatywa, ale ma swoje ograniczenia. Jakość obrazu zależy od stanu sieci, a opóźnienie w transmisji na żywo bywa zauważalne, szczególnie przy transmisjach sportowych. Dlatego wielu doświadczonych użytkowników traktuje internet jako uzupełnienie odbioru satelitarnego, a nie jako zamiennik. Specjaliści z portali technologicznych zwracają uwagę, że satelita wciąż wygrywa pod względem niezawodności sygnału i stałej jakości obrazu, bo nie jest uzależniona od lokalnych warunków sieciowych ani przeciążeń u dostawcy internetu.
Jeśli chcesz połączyć przyjemne z pożytecznym, serwis techniczny Canal+ pomoże ci skonfigurować dekoder tak, żebyś mógł przełączać ścieżki dźwiękowe na oryginalną wersję językową. Na kanałach filmowych i serialowych dostępna jest często angielska, niemiecka lub francuska ścieżka audio, a niektóre programy mają też napisy w języku oryginalnym. Oglądanie wiadomości na CNN International, BBC World News czy France 24 w oryginalnej wersji językowej to jeden z najskuteczniejszych sposobów na osłuchanie się z żywym językiem. Słyszysz naturalną intonację, codzienne zwroty, branżowe słownictwo, a obraz na ekranie pomaga zrozumieć kontekst wypowiedzi nawet wtedy, gdy nie łapiesz każdego słowa.
Kanały dokumentalne, takie jak National Geographic czy Discovery Channel, nadają z reguły spokojniejszym tempem narracji, co ułatwia śledzenie treści. Kanały sportowe z kolei pozwalają poznać specjalistyczne wyrażenia branżowe. Regularne oglądanie programów w obcym języku, nawet przez 30 minut dziennie, przynosi zauważalne efekty już po kilku tygodniach.
Samodzielny montaż anteny satelitarnej jest możliwy, ale wymaga podstawowych narzędzi (klucze nasadowe 10 i 13 mm, wiertarka udarowa do ściany, poziomica) i przede wszystkim bezpiecznego dostępu do miejsca montażu. Praca na wysokości, szczególnie na dachach skośnych, powinna być powierzana profesjonalistom z odpowiednim zabezpieczeniem. Serwis techniczny Polsat Box oferuje usługi montażowe w ramach zamówienia pakietu, a niezależni monterzy satelitarni wystawiają oferty w serwisach takich jak Fixly, gdzie ceny montażu anteny satelitarnej z ustawieniem na 1 satelit zaczynają się od 150-200 zł, a na 2 satelity od 250-350 zł.
Częste problemy przy samodzielnym montażu:
Odbiór zagranicznych kanałów telewizyjnych z satelity to temat, który prowadzi w wiele stron jednocześnie. Możesz zacząć od prostego zestawu z jedną anteną na Astrę i cieszyć się dziesiątkami darmowych kanałów niemieckich. Możesz rozbudować instalację o kolejne pozycje orbitalne. Możesz też zostać przy polskiej platformie i odkryć, że w twoim pakiecie są kanały zagraniczne, o których nie wiedziałeś. Jeśli nie czujesz się pewnie z wiertarką i miernikiem sygnału, zadzwoń do montera. Dobrze zamontowana antena posłuży ci latami.
-
5 4 3 2 1