Divadlo v Řeznické
Nejmenší pražská scéna s více jak třicetiletou tradicí.
Informace
Snažíme divákům předkládat nejen kvalitní současnou světovou a českou dramatiku, ale snažíme se i o netradiční pojetí významných klasických titulů.
Divadlo
Tydenní novinky a zajímavosti
Registrací a stisknutím tlačítka "Chci odebírat" souhlasím s pravidelným zasíláním novinek o dění na serveru KamvPraze.cz
Kompleksowa instalacja anten w budownictwie wielorodzinnym
Instalacja antenowa w bloku to nie jest praca, którą robi się raz na pokolenie i zapomina. To element infrastruktury budynku, który wpływa na codzienne życie kilkudziesięciu, a czasem kilkuset rodzin. Jeśli zrobisz to dobrze, nikt nie zadzwoni do administracji z pretensjami. Jeśli źle, telefon nie przestanie dzwonić. Jako instalatorzy pracujący na terenie Warszawy i okolic Mazowsza, od lat projektujemy i wykonujemy zbiorcze systemy antenowe w budynkach wielorodzinnych. Wiemy, gdzie tkwią prawdziwe problemy i jak ich unikać. W tym artykule pokażemy, jak wygląda taka praca od strony praktycznej, prawnej i technicznej.
Przepisy, które musisz znać, zanim ruszysz na dach
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie warunków technicznych budynków, każdy nowy budynek wielorodzinny z pozwoleniem na budowę musi posiadać instalację telekomunikacyjną. Obejmuje ona okablowanie umożliwiające odbiór sygnałów telewizji naziemnej DVB-T2 oraz satelitarnej z satelity Hotbird 13E, z którego nadają polskie platformy cyfrowe. Przepisy mają konkretny cel: mieszkańcy powinni mieć dostęp do usług telewizyjnych bez konieczności montowania indywidualnych anten na balkonach i elewacjach, co zamienia budynek w coś przypominającego jeża.
Warto wiedzieć, że administracja budynku nie może zakazać mieszkańcowi montażu anteny satelitarnej, pod warunkiem że instalacja nie narusza konstrukcji budynku i jest wykonana zgodnie ze sztuką. W praktyce jednak zbiorcza instalacja antenowa jest rozwiązaniem lepszym pod każdym względem. Jeden komplet anten na dachu, jeden zestaw kabli w pionach, jedno źródło sygnału dla wszystkich. To oszczędność pieniędzy, czasu i nerwów dla wszystkich stron.
Dlaczego zbiorcza instalacja to lepsze rozwiązanie niż dziesiątki talerzy na dachu
Wyobraź sobie dach bloku, na którym każdy lokator zamontował własną antenę. 40 mieszkań, 40 talerzy satelitarnych, do tego anteny naziemne. Dach wygląda jak las stalowych masztów, a każda z tych anten wymaga osobnego kabla biegnącego przez budynek. To nie tylko problem estetyczny. Każda dodatkowa penetracja dachu to potencjalne miejsce przecieku. Każdy kabel prowadzony po elewacji to ryzyko uszkodzenia podczas remontu. Zbiorcza instalacja eliminuje te problemy. Jedna antena satelitarna o średnicy 80-120 cm i jedna antena naziemna obsługują cały budynek. Sygnał jest rozdzielany przez multiswitch i dociera do każdego mieszkania kablem poprowadzonym w pionach instalacyjnych.
Telewizja satelitarna ma istotną przewagę nad usługami streamingowymi, o której rzadko się mówi. Nie zależy od przepustowości łącza internetowego, nie buforuje, nie obniża rozdzielczości w godzinach szczytu i nie wymaga abonamentu za internet. W budynku wielorodzinnym, gdzie dziesiątki osób korzysta jednocześnie z sieci, stabilność sygnału satelitarnego jest po prostu niezastąpiona. Jeden satelita obsługuje miliony odbiorników jednocześnie bez żadnej degradacji jakości. Streaming tego nie zapewni, szczególnie gdy sąsiad ściąga filmy, a ktoś na piętrze wyżej prowadzi wideokonferencję.
Dobór anten, czyli od czego zacząć projektowanie
Sercem projektu jest wybór odpowiednich anten. Dla odbioru telewizji naziemnej DVB-T2 stosujemy anteny kierunkowe, które pracują w pasmach VHF (174-230 MHz) i UHF (470-694 MHz). Dobrym wyborem są anteny Televes DAT HD BOSS z automatyczną regulacją wzmocnienia lub Corab HD-2000. Zysk takich anten wynosi od 15 do 19 dB w paśmie UHF, co w warunkach miejskich jest wystarczające do odbioru multipleksów naziemnych.
Dla Polsat Box HD i pozostałych platform nadających z Hotbird 13E wybieramy czasze paraboliczne o średnicy co najmniej 80 cm. W okolicach Warszawy parametry ustawienia to azymut około 190 stopni i elewacja około 30 stopni. Na rynku sprawdzają się czasze Corab ASC-800M, Famaval TRX-E100A lub Triax TD88. Dla odbioru kanałów z satelity Astra 19E, gdzie dostępne są niemieckie i francuskie programy niekodowane oraz polskojęzyczne TV Trwam i Radio Maryja, montujemy dodatkową antenę lub stosujemy konwerter typu Monoblock, który pozwala odbierać sygnał z 2 satelitów na jednej czaszy.
Konwerter LNB to element, który przetwarza sygnał odbierany przez czasze na częstotliwość zrozumiałą dla dekodera. W instalacjach zbiorczych stosujemy konwertery typu Quattro, np. Inverto Black Ultra IDLB-QUTL40 lub GT-SAT GT-QTF4, które współpracują z multiswitchami. Nie należy mylić ich z konwerterami Quad, które mają 4 wyjścia bezpośrednio dla 4 odbiorników. To częsty błąd, który potrafi kosztować sporo nerwów i pieniędzy.
Multiswitche i rozdzielanie sygnału w budynku
Multiswitch to urządzenie, które rozdziela sygnał z konwerterów LNB do poszczególnych mieszkań. Każde mieszkanie dostaje niezależny dostęp do pełnego zakresu programów, a mieszkańcy mogą niezależnie wybierać kanały na swoich dekoderach. W budynku wielorodzinnym stosujemy multiswitche kaskadowe, które pozwalają obsłużyć dziesiątki, a nawet setki mieszkań. Sprawdzone modele to np. Televes NevoSwitch 9x9 (ref. 714601) lub Spaun SMS 9982 NF. Jeden multiswitch 9-wejściowy obsługuje 4 pasma satelitarne z Hotbird, 4 pasma z Astra i 1 wejście naziemne.
Przy wyborze multiswitcha zwracamy uwagę na kilka parametrów:
- Liczba wejść satelitarnych: minimum 4 dla jednego satelity (pasma V/H w zakresach Low/High), 8 dla 2 satelitów.
- Liczba wyjść abonenckich: zależy od liczby mieszkań i dekoderów. Każdy dekoder wymaga osobnego wyjścia.
- Tłumienie przejściowe: im niższe, tym lepiej. Dobre multiswitche mają tłumienie poniżej 2 dB.
- Izolacja między wyjściami: minimum 25 dB, żeby przełączanie kanałów przez jednego mieszkańca nie wpływało na odbiór u sąsiada.
- Możliwość kaskadowania: pozwala rozbudować instalację o kolejne piony bez wymiany całego systemu.
W budynkach z usługą multiroom na kilka telewizorów w jednym mieszkaniu, każdy dodatkowy odbiornik wymaga osobnego kabla z multiswitcha. Dlatego podczas projektowania warto założyć przynajmniej 2 kable satelitarne do każdego lokalu, nawet jeśli mieszkaniec na razie korzysta z jednego telewizora.
Kable, czyli droga sygnału przez budynek
Kabel koncentryczny to element, na którym nie warto oszczędzać. Źle dobrany kabel potrafi zepsuć całą instalację, nawet jeśli antena i multiswitch są najwyższej klasy. W instalacjach zbiorczych stosujemy kable o niskim tłumieniu, z żyłą wewnętrzną wykonaną z czystej miedzi i podwójnym ekranowaniu. Sprawdzone modele to Triset-113 (tłumienie około 26-28 dB na 100 m przy 2150 MHz) oraz Cavel SAT703 (tłumienie około 24 dB na 100 m przy 2150 MHz).
Dlaczego tłumienie ma znaczenie? W budynku 10-piętrowym długość kabla od dachu do mieszkania na parterze może wynosić 50-70 metrów. Przy tłumieniu 28 dB na 100 m, strata sygnału na takim odcinku wynosi około 14-20 dB. Dodajmy do tego straty na złączkach F, przejściach przez multiswitch i ewentualnych rozgałęźnikach. Sygnał, który dociera do dekodera, musi mieć poziom co najmniej 47-77 dBµV dla DVB-S2 i odpowiednią jakość mierzoną parametrem MER (to wskaźnik jakości modulacji sygnału, im wyższy, tym lepszy obraz). Jeśli kabel jest słabej jakości, te wartości spadają poniżej progu i dekoder po prostu nie pokaże obrazu.
Podczas prowadzenia kabli w budynku wielorodzinnym przestrzegamy kilku zasad:
- Kable satelitarne prowadzimy w osobnych kanałach lub rurkach ochronnych, z dala od instalacji elektrycznej (minimalny odstęp 20 cm).
- Promień gięcia kabla nie może być mniejszy niż 5-krotność jego średnicy zewnętrznej, czyli dla kabla o średnicy 7 mm minimalny promień to 35 mm.
- Złączki F zakładamy z użyciem narzędzia kompresyjnego, a nie ręcznie naciąganych złączek nasadkowych. Źle zamontowana złączka to najczęstsza przyczyna problemów z sygnałem.
- W przejściach przez ściany i stropy stosujemy przepusty ognioodporne zgodne z wymogami przeciwpożarowymi.
Co mogą odbierać mieszkańcy po uruchomieniu instalacji
Prawidłowo wykonana zbiorcza instalacja otwiera mieszkańcom dostęp do szerokiej oferty programowej. Z satelity Hotbird 13E dostępne są pakiety programowe Polsat Box oraz pakiety programowe Canal+, które obejmują kanały informacyjne, sportowe, filmowe, dziecięce i rozrywkowe. Oprócz platform płatnych, z tego samego satelity można odbierać kanały telewizyjne bez opłat, czyli programy FTA (Free-To-Air) takie jak TVP1 HD, TVP2 HD, TVP Info HD czy Polsat HD.
Mieszkańcy, którzy chcą korzystać z oferty w najwyższej rozdzielczości, mogą zamówić dekoder Polsat Box 4K lub Polsat Box 4K Lite, albo po stronie drugiej platformy dekoder Canal+ 4K w wersji Ultrabox+ 4K lub Dualbox+ 4K. Te urządzenia obsługują obraz w rozdzielczości 3840x2160 pikseli i oferują dostęp do aplikacji streamingowych przez wbudowane połączenie internetowe. Dla osób, które nie chcą kupować dekodera, obie platformy oferują moduły CAM CI+ instalowane bezpośrednio w telewizorze, co eliminuje potrzebę dodatkowego urządzenia przy odbiorniku.
Warto też wiedzieć, że Polsat Box przez internet udostępnia część swojej oferty w formie usługi OTT z dekoderem Evobox Stream, a Canal+ przez internet oferuje podobną usługę z dekoderem Canal+ BOX+. To alternatywa dla mieszkańców, którzy z jakiegoś powodu nie chcą korzystać z instalacji satelitarnej, choć jakość i stabilność odbioru satelitarnego pozostaje wyższa.
Bezpieczeństwo i najczęstsze błędy przy montażu
Praca na dachu budynku wielorodzinnego to nie jest spacer po parku. Każdy instalator musi przestrzegać przepisów BHP dotyczących pracy na wysokości. Obowiązkowe jest stosowanie uprzęży bezpieczeństwa, linek asekuracyjnych i odpowiedniego obuwia. Maszt antenowy musi być prawidłowo uziemiony, żeby chronić instalację i mieszkańców przed wyładowaniami atmosferycznymi. Uziemienie wykonujemy przewodem o przekroju minimum 6 mm², podłączonym do głównej szyny uziemiającej budynku.
Najczęstsze błędy, które spotykamy podczas przeglądów istniejących instalacji:
- Zbyt cienkie kable o wysokim tłumieniu, przez które sygnał nie dociera do najdalszych mieszkań.
- Złączki F zamontowane bez narzędzia kompresyjnego, co powoduje utratę sygnału i zakłócenia.
- Brak uziemienia masztu antenowego.
- Kable poprowadzone zbyt blisko instalacji elektrycznej, co generuje zakłócenia.
- Niewystarczająca liczba kabli do mieszkań, uniemożliwiająca późniejsze podłączenie drugiego dekodera.
- Stosowanie tanich rozgałęźników zamiast prawidłowego multiswitcha.
Jak zwraca uwagę doświadczony technik z jednej z warszawskich sieci elektromarketów: „Większość problemów z odbiorem w blokach wynika nie z jakości sprzętu, a z oszczędzania na kablach i złączkach. Dobry kabel i porządna złączka kompresyjna kosztują grosze więcej, a różnica w działaniu jest ogromna".
Kiedy warto zlecić pracę specjalistom
Zamówienie anteny satelitarnej i jej montaż w budynku jednorodzinnym to praca, z którą poradzi sobie wprawny majsterkowicz. Ale instalacja zbiorcza w bloku to zupełnie inna liga. Tu potrzebny jest projekt uwzględniający bilans sygnałowy, dobór odpowiednich urządzeń, znajomość przepisów budowlanych i telekomunikacyjnych oraz doświadczenie w pracy na wysokości. Profesjonalny instalator dysponuje miernikiem sygnału satelitarnego, który pozwala precyzyjnie ustawić antenę i zmierzyć parametry sygnału na każdym wyjściu multiswitcha.
Koszt zbiorczej instalacji antenowej w budynku wielorodzinnym zależy od wielu czynników. Dla bloku z 20-40 mieszkaniami, z odbiorem z 2 satelitów i telewizji naziemnej, trzeba liczyć się z wydatkiem rzędu 8 000-25 000 zł za materiały i robociznę. To obejmuje antenę satelitarną (600-1 500 zł za czasze z konwerterami), multiswitche (400-1 200 zł za sztukę, a potrzeba ich kilka w systemie kaskadowym), kabel koncentryczny (2-4 zł za metr, a w dużym budynku potrzeba kilkuset metrów), złączki, rozdzielacze, maszt i prace montażowe.
Jak podkreśla specjalista z popularnego portalu usługowego: „Instalacja zbiorcza to inwestycja, która rozkłada się na wszystkich mieszkańców. Przy 30 lokalach koszt na mieszkanie wynosi 300-800 zł, a system służy przez 15-20 lat. To wielokrotnie taniej niż indywidualne anteny dla każdego".
Serwis i konserwacja, o których nie wolno zapominać
Zainstalować to jedno, ale utrzymać w dobrej kondycji to druga sprawa. Serwis techniczny Polsat Box oferuje pomoc w przypadku problemów z odbiorem, a serwis techniczny Canal+ zapewnia wsparcie dla swoich abonentów. Warto jednak pamiętać, że za zbiorczą instalację antenową odpowiada administracja budynku lub wspólnota mieszkaniowa. Regularne przeglądy, przynajmniej raz na 2 lata, pozwalają wykryć problemy zanim staną się poważne. Wiatr, deszcz, śnieg i zmiany temperatury wpływają na stan anten, kabli i złączek. Szczególnie narażone na korozję są złączki F na dachu, które warto zabezpieczać taśmą wulkanizującą lub specjalnymi osłonkami gumowymi.
Dla mieszkańców korzystających z Canal+ HD lub innych pakietów w wysokiej rozdzielczości, jakość sygnału ma bezpośrednie przełożenie na obraz na ekranie. Nawet niewielki spadek poziomu sygnału, który nie wpływa na kanały SD, może powodować zacinanie się obrazu w HD i 4K. Dlatego po każdej interwencji na dachu, np. po remoncie pokrycia dachowego, zalecamy kontrolę ustawienia anten i pomiar sygnału.
Instalator z wieloletnim stażem, współpracujący z jedną z dużych sieci budowlanych, zauważa: „W blokach najczęściej wzywają nas wiosną, po zimie. Śnieg i lód potrafią przesunąć antenę o kilka stopni, a to wystarczy, żeby sygnał z Hotbird spadł poniżej progu odbioru. Regularna kontrola kosztuje niewiele, a oszczędza mieszkańcom frustr... znaczy, nieprzyjemnych niespodzianek".
Jak zaplanować instalację od zera w nowym budynku
Jeśli jesteś deweloperem, zarządcą lub członkiem zarządu wspólnoty mieszkaniowej i planujesz budowę lub modernizację instalacji antenowej, oto lista rzeczy do załatwienia:
- Zlecenie projektu instalacji antenowej uprawnionemu projektantowi, który uwzględni liczbę mieszkań, liczbę odbieranych satelitów i telewizję naziemną.
- Wybór miejsca montażu anten na dachu, z uwzględnieniem wolnego horyzontu w kierunku południowym (azymut 170-200 stopni) i braku przeszkód takich jak kominy, nadbudówki czy sąsiednie budynki.
- Zaplanowanie tras kablowych w pionach instalacyjnych z zapasem miejsca na przyszłą rozbudowę.
- Poprowadzenie minimum 2 kabli satelitarnych i 1 kabla naziemnego do każdego mieszkania.
- Montaż szafki telekomunikacyjnej na poddaszu lub ostatnim piętrze, w której znajdą się multiswitche i wzmacniacze.
- Wykonanie pomiarów odbiorczych po zakończeniu montażu i sporządzenie protokołu odbioru.
Koszt samego projektu to wydatek rzędu 1 500-4 000 zł, w zależności od wielkości budynku i złożoności instalacji. To pieniądze dobrze wydane, bo prawidłowy projekt eliminuje kosztowne poprawki na etapie wykonawstwa.
Na koniec jeszcze jedna rzecz, o której warto pamiętać. Rynek się zmienia i obie platformy satelitarne poszerzają swoje oferty. Oprócz klasycznego odbioru satelitarnego, Canal+ oferuje usługi internetowe i telefoniczne, a Polsat Box rozwija swoją ofertę OTT. Ale niezależnie od tego, jak zmieni się rynek, dobrze zaprojektowana i wykonana instalacja antenowa w budynku wielorodzinnym to inwestycja, która będzie służyć mieszkańcom przez lata. A jeśli kiedykolwiek będziecie potrzebować pomocy z ustawieniem dekodera, konfiguracją pakietów programowych Polsat Box czy aktywacją usług, nie wahajcie się skontaktować z profesjonalnym serwisem instalatorskim. Lepiej zapłacić raz za dobrą robotę niż ciągle łatać prowizorki.
-
5 4 3 2 1