Komorní scéna se zaměřením na hry pro 2 až 4 postavy.
Malá Štupartská 1
Praha 1,
110 00
+420 224 828 082
vstupenky@divadloungelt.cz
Naše divadlo je součástí stejnojmenného areálu Ungelt v centru Prahy. Za léta svého působení si vydobylo nezaměnitelné místo na divadelní mapě. Naši herci získali již čtyřikrát Cenu Thálie.
Registrací a stisknutím tlačítka "Chci odebírat" souhlasím s pravidelným zasíláním novinek o dění na serveru KamvPraze.cz
Pacjent leżący w szpitalnym łóżku ma ograniczone możliwości spędzania czasu. Książka się kończy, telefon rozładowuje, a sufit nie zmienia się od trzech dni. Właśnie dlatego telewizja satelitarna w placówkach medycznych to nie luksus, lecz realne narzędzie wpływające na samopoczucie i proces zdrowienia. Badania prowadzone w europejskich ośrodkach klinicznych potwierdzają, że dostęp do różnorodnych programów telewizyjnych skraca subiektywne odczuwanie czasu hospitalizacji i obniża poziom stresu u pacjentów. W tym artykule pokażemy, jak zaplanować i przeprowadzić montaż anteny satelitarnej w szpitalu, żeby instalacja działała niezawodnie przez lata, a pacjenci w każdej sali mieli dostęp do dziesiątek kanałów.
Zanim przejdziemy do śrubokrętów i kabli, warto odpowiedzieć na pytanie, czemu w ogóle warto stawiać antenę na dachu szpitala, skoro istnieją platformy internetowe. Przede wszystkim telewizja odbierana z satelity nie obciąża szpitalnej sieci Wi-Fi, która i tak musi obsługiwać aparaturę medyczną, systemy informatyczne i urządzenia personelu. Jak wynika z badań projektu LoCaT, telewizja satelitarna zużywa około 19 Wh energii na godzinę oglądania, podczas gdy streaming internetowy pochłania nawet 109 Wh, a IPTV aż 153 Wh. To oznacza, że sygnał z satelity jest 6 do 8 razy bardziej energooszczędny od platform streamingowych. W placówce, gdzie jednocześnie działa kilkadziesiąt telewizorów, różnica w rachunkach za prąd robi się bardzo odczuwalna. Do tego dochodzi niezależność od łącza internetowego. Gdy sieć pada (a w dużych budynkach zdarza się to częściej, niż byśmy chcieli), telewizja satelitarna działa dalej, bo odbiera sygnał bezpośrednio z orbity. Specjaliści z portali technologicznych podkreślają, że w Polsce tradycyjna telewizja, w tym satelitarna, wciąż odpowiada za ponad 84% oglądania na ekranach telewizorów, a sam streaming zajmuje nieco ponad 9%. To pokazuje, że klasyczny odbiór satelitarny pozostaje dominującą i sprawdzoną formą dostarczania treści wizualnych, również w instytucjach takich jak szpitale, hotele czy domy opieki.
Każda instalacja w szpitalu zaczyna się od wizyty na dachu, i to najlepiej w towarzystwie doświadczonego instalatora, który zna specyfikę budynków użyteczności publicznej. Szpitale mają na dachach różne przeszkody, od central wentylacyjnych po kratownice masztów telefonii komórkowej. Trzeba znaleźć miejsce, z którego antena będzie miała niezasłonięty widok w kierunku południowym, bo satelity Hotbird i Astra, z których nadawane są polskie programy, znajdują się na orbicie geostacjonarnej właśnie w tym kierunku. W przypadku Warszawy i okolic azymut dla Hotbird wynosi około 190 stopni, a kąt elewacji to mniej więcej 30 stopni. Do weryfikacji tych parametrów w terenie warto użyć aplikacji typu DishPointer na smartfonie lub profesjonalnego miernika sygnału satelitarnego.
Ważna sprawa: przed rozpoczęciem jakichkolwiek prac na dachu szpitala trzeba uzyskać pisemną zgodę administratora budynku i zarządcy nieruchomości. W przypadku szpitali publicznych bywa to sformalizowany proces, wymagający zgłoszenia w dziale technicznym placówki. Warto też sprawdzić, czy budynek ma aktualną instalację odgromową, bo antena zamontowana na dachu musi być z nią połączona, co regulują odpowiednie przepisy. Instalatorzy z doświadczeniem w dużych obiektach radzą, żeby miejsce montażu było łatwo dostępne dla serwisu. Antena na szczycie klatki schodowej będzie łatwiejsza w obsłudze niż ta na samym środku rozległego dachu, do której trzeba iść 50 metrów po mokrej membranie.
W szpitalu, gdzie sygnał musi trafić do kilkudziesięciu, a czasem i ponad 100 odbiorników, nie wystarczy typowa antena o średnicy 80 cm, jaką widzimy na balkonach bloków. Dla instalacji zbiorczych zalecana jest antena o średnicy minimum 120 cm. Jednym z popularnych wyborów wśród polskich instalatorów jest antena Corab 1200, która ma wymiary lustra 1350 x 1225 mm i zysk energetyczny na poziomie 41,5 dBi przy częstotliwości 10,95 GHz. Czasza tej anteny jest wytłoczona z blachy ocynkowanej ogniowo o grubości 0,9 mm i dodatkowo zabezpieczona w procesie nanoceramiki, co czyni ją odporną na deszcz, śnieg i promieniowanie UV. Całość waży około 22,75 kg. Średnica masztu, na którym montujemy tę antenę, powinna mieścić się w zakresie 60 do 80 mm.
Dlaczego tak duża antena? Bo w instalacji zbiorczej sygnał jest dzielony na wiele odbiorników, a na każdym etapie podziału traci na sile. Większa czasza gromadzi więcej energii, co daje zapas mocy na długie trasy kablowe i liczne rozgałęzienia. Przy antenie 80 cm w trakcie intensywnych opadów deszczu sygnał na odległych gniazdach mógłby słabnąć do poziomu, przy którym obraz zaczyna się rwać. Przy antenie 120 cm ten problem praktycznie nie występuje. Do anteny warto zamontować uchwyt na drugi konwerter (tzw. uchwyt „zez"), co pozwoli jednocześnie odbierać programy z 2 satelitów, na przykład Hotbird 13°E i Astra 19,2°E. Z Hotbird nadawane są wszystkie polskie pakiety programowe Polsat Box oraz pakiety programowe Canal+, a z Astry można dodatkowo odebrać między innymi TV Trwam, Radio Maryja i kilkadziesiąt niekodowanych kanałów niemieckich oraz francuskich.
W instalacji zbiorczej nie stosuje się zwykłego konwertera Single ani Quad, tylko specjalny konwerter Quattro. To urządzenie, które na swoich 4 wyjściach podaje sygnał podzielony na kombinacje polaryzacji (pionowej i poziomej) i pasm (niskiego i wysokiego). Popularnymi modelami są konwertery Inverto Black Ultra Quattro i Inverto Quattro Premium. Ten drugi wyróżnia się współczynnikiem szumów na poziomie typowo 0,2 dB (maksymalnie 0,7 dB) i wzmocnieniem rzędu 62 dB. Konwerter Quattro Premium obsługuje transmisje w standardzie 4K i 8K, posiada średnicę uchwytu 40 mm i jest wyposażony w dodatkowe filtry blokujące zakłócenia od nadajników 5G, LTE i GSM, co w warunkach miejskich, gdzie szpitale najczęściej się znajdują, jest bardzo przydatne. Innym godnym uwagi produktem jest konwerter Telmor SC-44 Quattro, produkowany w Polsce przez firmę Telkom-Telmor z Gdańska, który również posiada filtry przeciw zakłóceniom sieci komórkowych i charakteryzuje się niskim poborem prądu (245 mA).
Uwaga: konwertera Quattro nie podłącza się bezpośrednio do dekodera! Jego 4 wyjścia muszą trafić do multiswitcha, który dopiero rozdziela sygnał na poszczególne gniazda w pokojach pacjentów. To częsty błąd popełniany przy samodzielnych próbach instalacji, dlatego przy tak rozbudowanym systemie jak szpitalny warto od razu skorzystać z pomocy wykwalifikowanego instalatora, który zna różnicę między Quattro a Quad i wie, jak prawidłowo skonfigurować całość. Serwis techniczny Canal+ oraz serwis techniczny Polsat Box dysponują sieciami autoryzowanych instalatorów, którzy mogą przeprowadzić taką instalację zgodnie z wytycznymi producenta sprzętu.
Multiswitch to urządzenie, które przyjmuje sygnał z konwertera Quattro (lub dwóch, jeśli odbieramy z 2 satelitów) oraz opcjonalnie z anteny naziemnej DVB-T, a następnie rozdziela go na poszczególne gniazda w pokojach. W szpitalu o kilkudziesięciu salach pacjentów potrzebna jest instalacja kaskadowa, w której kilka multiswitchy jest połączonych szeregowo. Na rynku dobrze sprawdzają się multiswitche firmy Terra, takie jak seria MR-908L (9 wejść, 8 wyjść) z aktywnym torem naziemnym i filtrem LTE, oraz kaskadowe modele Telkom-Telmor serii TT-9/8 i TT-9/12. Multiswitche Telmor z linii PREMU wyróżniają się bardzo dużą separacją pomiędzy torami satelitarnymi (35 dB), co zapobiega wzajemnemu przenikaniu sygnałów i problemom z odbiorem na gniazdach blisko oraz daleko od punktu dystrybucji.
Przy instalacji w szpitalu z dużą liczbą gniazd (powiedzmy 60 do 120) potrzebujemy wzmacniacza magistrali multiswitchowej, takiego jak Terra SA-901 lub wzmacniacz Telmor STWK-810, który wyrówna poziomy sygnału przed jego dystrybucją do poszczególnych kondygnacji. Wszystkie urządzenia aktywne (multiswitche z zasilaczami, wzmacniacze) powinny być zamontowane w suchym, wentylowanym pomieszczeniu technicznym, najlepiej na poddaszu lub w piwnicy szpitala, w zamykanych szafach telekomunikacyjnych. Specjaliści z branży RTV-SAT podkreślają, że zasilacz multiswitcha to jedno z najczęściej psujących się ogniw w instalacji zbiorczej, dlatego warto go dodatkowo zabezpieczyć, na przykład listą zasilającą z filtrem przeciwprzepięciowym, albo od razu zastosować zasilacz UPS.
W instalacji zbiorczej jakość kabla ma ogromne znaczenie, bo sygnał pokonuje znaczne odległości (nawet kilkadziesiąt metrów od anteny do najdalszego gniazda), a każdy metr słabego przewodu to strata, której nie da się odzyskać. Standardem w profesjonalnych instalacjach jest kabel koncentryczny typu Triset-113, który ma żyłę wewnętrzną z miedzi o średnicy 1,13 mm, podwójny ekran (folia aluminiowa plus oplot z 81% pokryciem) i spełnia normę EN50117 w klasie ekranowania A w paśmie 5 do 3000 MHz. Na odcinku zewnętrznym (z dachu do pomieszczenia technicznego) należy stosować wersję z płaszczem PE odpornym na promieniowanie UV i z żelowaniem zapobiegającym wnikaniu wilgoci. W szpitalu, gdzie kable biegną przez szachty teletechniczne i puszki instalacyjne, wewnętrzna wersja z płaszczem PVC jest wystarczająca. Między anteną a pomieszczeniem technicznym prowadzi się 5 lub 9 kabli (w zależności od tego, czy odbieramy z 1 czy 2 satelitów), a dalej z każdego multiswitcha odchodzą pojedyncze kable do gniazd w poszczególnych pokojach.
Nie oszczędzajmy na złączkach! Złączki F kompresyjne (np. PCT TRS6L lub PCT ERS6) dają pewniejsze połączenie niż tanie złączki nakręcane. Słabe złącze potrafi powodować utratę sygnału i problemy z odbiorem, których potem szuka się godzinami. W każdym pokoju pacjenta instalujemy gniazdo końcowe RTV-SAT, do którego pacjent podłączy dekoder kablem z końcówką F. Jeśli szpital planuje multiroom na kilka telewizorów w jednej sali (np. w pokojach wieloosobowych), z multiswitcha trzeba poprowadzić odpowiednio więcej kabli, po jednym do każdego telewizora, który ma działać niezależnie.
Gdy instalacja antenowa jest gotowa, w każdym pokoju trzeba podłączyć odbiornik sygnału. Są tu 3 główne rozwiązania. Pierwsze to dekoder satelitarny 4K, który oferuje pełną funkcjonalność, łącznie z nagrywaniem, przewijaniem i dostępem do aplikacji internetowych. Canal+ oferuje dekodery Ultrabox+ 4K i Dualbox+ 4K, a Polsat Box ma w ofercie dekodery Polsat Box 4K, Polsat Box 4K Lite i Soundbox 4K. Każdy z tych dekoderów można podłączyć do internetu (Wi-Fi lub kabel Ethernet), dzięki czemu pacjent zyskuje również dostęp do serwisów streamingowych, co poszerza ofertę rozrywkową. Obraz w Canal+ 4K i Polsat Box HD prezentuje się bardzo dobrze nawet na dużych szpitalnych telewizorach, pod warunkiem że instalacja antenowa jest prawidłowo wykonana i sygnał dociera na odpowiednim poziomie.
Drugie rozwiązanie to moduł CAM CI+, który wkłada się bezpośrednio do slotu w telewizorze z wbudowanym tunerem DVB-S2, eliminując potrzebę osobnego dekodera. Polsat Box oferuje moduł CAM CI+, a Canal+ ma moduł CAM ECP. To opcja oszczędna i wygodna, bo zmniejsza liczbę urządzeń przy łóżku pacjenta (jeden pilot zamiast dwóch). Wymaga jednak telewizora z tunerem satelitarnym i slotem CI+, co warto zweryfikować przed zakupem sprzętu na sale. Trzecie rozwiązanie to dekodery internetowe OTT, takie jak Canal+ BOX+ lub Polsat Box Evobox Stream, które działają wyłącznie przez internet. Można je traktować jako uzupełnienie, ale nie jako zamiennik instalacji satelitarnej, ponieważ są zależne od stabilności łącza. W szpitalu, gdzie internet bywa obciążony, lepiej postawić na odbiór satelitarny jako główne źródło sygnału, a dostęp internetowy traktować jako dodatek. Warto wiedzieć, że zarówno Polsat Box przez internet, jak i Canal+ przez internet oferują możliwość oglądania wybranych kanałów na tabletach i smartfonach, co może się przydać pacjentom, którzy nie mają telewizora w sali.
Szpital to nie dom jednorodzinny. Instalacja antenowa musi spełniać dodatkowe wymagania dotyczące bezpieczeństwa przeciwpożarowego i kompatybilności elektromagnetycznej. Kable prowadzone przez klatki schodowe i korytarze ewakuacyjne powinny mieć odpowiednią klasę reakcji na ogień zgodną z dyrektywą CPR. Kabel Triset-113 w wersji wewnętrznej posiada klasę Eca, co jest akceptowalne w większości pomieszczeń, ale w ciągach ewakuacyjnych mogą być wymagane kable o klasie Dca lub wyższej. Warto to skonsultować z inspektorem przeciwpożarowym szpitala. Wszystkie metalowe elementy instalacji (maszt, uchwyt anteny, szafy telekomunikacyjne) muszą być podłączone do uziemienia budynku, a antena na dachu powinna być objęta strefą ochrony odgromowej. Jeśli budynek nie ma instalacji odgromowej, kable powinny być poprowadzone nie dalej niż 1,5 metra od ściany i nie wyżej niż 2 metry ponad dach, co ogranicza ryzyko uderzenia pioruna.
Przed rozpoczęciem prac warto zlecić profesjonalnemu instalatorowi wykonanie projektu instalacji, najlepiej przy użyciu specjalistycznego oprogramowania, takiego jak program SatNet firmy Terra, który pozwala obliczyć poziomy sygnału na każdym gniazdku i dobrać wzmocnienie na poszczególnych etapach dystrybucji. Dzięki projektowi unikniemy sytuacji, w której na jednym piętrze obraz jest idealny, a na innym się zacina. Specjaliści z sieci sklepów budowlanych i elektronicznych zwracają uwagę, że koszt profesjonalnego projektu (od 500 do 1500 zł w zależności od wielkości budynku) jest niewielki w porównaniu z kosztami poprawiania źle wykonanej instalacji. Zamówienie anteny satelitarnej wraz z pełnym osprzętem do instalacji zbiorczej (antena 120 cm, konwertery Quattro, multiswitche, kable, złączki, gniazda, szafy montażowe) to wydatek rzędu 5000 do 15 000 zł w zależności od liczby gniazd, do czego trzeba doliczyć robociznę instalatora.
Gdy wszystko jest zamontowane, przychodzi moment strojenia. Doświadczony instalator korzysta z profesjonalnego miernika sygnału satelitarnego, który pokazuje nie tylko siłę sygnału, ale też jakość mierzoną parametrem MER (ang. Modulation Error Ratio), czyli współczynnikiem błędu modulacji. MER to znacznie dokładniejszy wskaźnik niż popularny „pasek siły sygnału" na dekoderze, bo pokazuje rzeczywistą jakość odbioru. Wartość MER powyżej 10 dB dla transmisji DVB-S2 oznacza dobry odbiór, ale w instalacji zbiorczej warto dążyć do 12 dB i więcej, żeby mieć zapas na warunki atmosferyczne i naturalne starzenie się komponentów.
Strojenie anteny polega na powolnym obracaniu czaszy w płaszczyźnie poziomej (azymut) i pionowej (elewacja), aż miernik pokaże najwyższy możliwy poziom sygnału z docelowego satelity. Przy antenie 120 cm ruchy muszą być bardzo delikatne, bo wiązka takiej anteny jest wąska (kąt połowy mocy to około 1,5 do 2 stopni). Po znalezieniu optymalnej pozycji wszystkie śruby regulacyjne należy dokręcić z momentem obrotowym zalecanym przez producenta. Praktyczną wskazówką jest sprawdzenie sygnału na najsłabszych transponderach danego satelity, bo jeśli tam odbiór jest dobry, to na mocniejszych będzie doskonały. Jeśli instalacja obejmuje 2 satelity (Hotbird i Astra), to po ustawieniu głównego konwertera na Hotbird trzeba precyzyjnie wyregulować pozycję drugiego konwertera na uchwycie „zez" tak, żeby sygnał z Astry również osiągnął zadowalające parametry.
Pacjenci po zabiegu operacyjnym lub w trakcie długiego leczenia potrzebują rozrywki, informacji i kontaktu ze światem. Platformy satelitarne oferują szerokie Canal+ HD i zestawy programów obejmujące kanały informacyjne, sportowe, filmowe, dokumentalne i dziecięce. W ofercie Polsat Box znajdziemy pakiety od podstawowych (z programami ogólnodostępnymi) po rozbudowane, zawierające kanały premium z filmami i sportem na żywo. Canal+ z kolei słynie z bogatej oferty filmowej i ekskluzywnych transmisji sportowych. Co istotne, część kanałów z satelity Hotbird jest dostępna bez abonamentu, jako tak zwane kanały telewizyjne bez opłat. Oznacza to, że nawet bez wykupionego pakietu szpital może zapewnić pacjentom dostęp do kilkudziesięciu programów, wystarczy antena, multiswitch i odbiornik z tunerem DVB-S2. Oczywiście po wykupieniu abonamentu oferta rozszerza się do kilkuset kanałów, w tym w jakości HD i 4K.
Warto dodać, że Canal+ oferuje również usługi dostępu do internetu i telefonii komórkowej, co w połączeniu z telewizją satelitarną daje kompleksowe rozwiązanie telekomunikacyjne. Szpital może negocjować z operatorem warunki zbiorcze, co często pozwala obniżyć koszt w przeliczeniu na pojedynczy punkt odbioru. Specjaliści radzą, żeby przed podpisaniem umowy z platformą sprawdzić, czy wybrany dekoder i moduł CAM są kompatybilne z typem instalacji zbiorczej w budynku, bo nie każdy model działa prawidłowo za multiswitchem. Autoryzowani instalatorzy platform Polsat Box i Canal+ mają doświadczenie w konfigurowaniu takich systemów i mogą pomóc w doborze sprzętu.
Nawet najlepsza instalacja może napotkać trudności. Oto najczęstsze z nich i sposoby ich rozwiązania:
Jeśli szpital nie dysponuje własnym działem technicznym zdolnym do obsługi instalacji satelitarnej, najrozsądniejszym rozwiązaniem jest podpisanie umowy serwisowej z lokalnym instalatorem RTV-SAT. Roczny koszt takiej umowy (od 500 do 2000 zł, zależnie od zakresu i wielkości instalacji) to niewielka cena za spokój i pewność, że w razie awarii ktoś przyjedzie i naprawi problem tego samego dnia. Profesjonalny instalator dysponuje miernikami, narzędziami do kompresji złączy i doświadczeniem, którego trudno nabyć z poradników internetowych.
-
5 4 3 2 1