Prostor Valdštejnské jízdárny je využíván pouze ke krátkodobým výstavám a projektům.
Jízdárna se nachází v zahradě komplexu raně barokního paláce, který pro Albrechta z Valdštejna vybudovali italští architekti Andrea Spezza a Nicolo Sebregondi. Po náročné rekonstrukci v roce 2000 byla jízdárna opět zpřístupněna veřejnosti.
Registrací a stisknutím tlačítka "Chci odebírat" souhlasím s pravidelným zasíláním novinek o dění na serveru KamvPraze.cz
Zestaw satelitarny to nic innego jak układ kilku współpracujących ze sobą komponentów, które razem umożliwiają odbiór telewizji z satelity geostacjonarnego. Kiedy już wiecie, że to nie magia tylko fizyka fal radiowych, łatwiej będzie Wam zrozumieć, dlaczego raz obraz jest krystaliczny, a innym razem pikseluje lub całkiem znika. Wbrew pozorom nie trzeba kończyć politechniki, żeby ogarnąć ten temat – wystarczy poznać kilka kluczowych zależności i umieć je przełożyć na konkretne czynności przy antenie.
Każda poprawnie działająca instalacja opiera się na czterech filarach: czaszy antenowej, konwerterze, kablu koncentrycznym oraz odbiorniku satelitarnym. Czasza, nazywana też talerzem, odpowiada za zebranie fal radiowych i skierowanie ich w jedno miejsce zwane ogniskiem. Tam właśnie montuje się konwerter LNB, który przekształca fale o bardzo wysokich częstotliwościach (rzędu 10,75–12,75 GHz) na sygnał, dający się bez strat przesłać przewodem do wnętrza budynku. Od konwertera biegnie kabel koncentryczny zakończony wtykami typu F – to on dostarcza sygnał do tunera satelitarnego (dekodera), a ten z kolei łączy się z telewizorem za pomocą złącza HDMI. Zasilanie konwertera odbywa się przez ten sam kabel koncentryczny, co upraszcza całą konstrukcję – nie musicie ciągnąć do anteny osobnego zasilania.
Na rynku spotkacie czasze o średnicach od 45 do 120 cm. W warunkach panujących w centralnej Polsce, w tym w Warszawie i okolicznych miejscowościach, do odbioru pakietów z satelity Hotbird spokojnie wystarcza średnica 80 cm. Jeżeli jednak Wasza instalacja ma przetrwać intensywne opady deszczu czy śniegu bez utraty sygnału, warto rozważyć większy talerz – 90, a nawet 100 cm. Różnica w cenie między czaszą 80-centymetrową a 90-centymetrową oscyluje w granicach 30–60 zł, co przy jednorazowym wydatku na wiele lat użytkowania nie jest znaczącą kwotą. Jeśli chodzi o materiał wykonania, macie trzy główne opcje:
Konwerter montowany na wysięgniku przed czaszą to element, który decyduje o tym, ile telewizorów lub tunerów podłączycie do jednej anteny. Podstawowe typy, które znajdziecie w sklepach takich jak Eltrox, Dipol czy Tim, to:
| Typ konwertera | Liczba wyjść | Zastosowanie | Orientacyjny przedział cenowy |
|---|---|---|---|
| Single | 1 | Jeden tuner, bez nagrywania | 25–50 zł |
| Twin | 2 | Jeden tuner z nagrywaniem lub dwa odbiorniki | 40–80 zł |
| Quad | 4 | Dwa tunery z nagrywaniem lub do czterech odbiorników | 60–110 zł |
| Quattro | 4 (stałe pasma) | Do instalacji z multiswitchem, np. w bloku | 70–130 zł |
| Octo | 8 | Rozległe instalacje, wiele odbiorników | 80–150 zł |
Kluczowym parametrem w specyfikacji każdego konwertera jest współczynnik szumów, oznaczany w decybelach. Im niższa wartość, tym lepiej – modele o szumach rzędu 0,1–0,3 dB uchodzą za referencyjne i radzą sobie nawet przy słabszym sygnale, na przykład podczas gęstej pokrywy chmur. Z doświadczenia wiemy, że dopłata 15–20 zł do wersji o niższym współczynniku szumów potrafi uratować odbiór tam, gdzie tańszy egzemplarz gubi sygnał przy każdym większym deszczu.
Wielu użytkowników kupuje drogi dekoder i porządną czaszę, po czym oszczędza na kablu – a to błąd, który mści się prędzej czy później. Przewód od anteny do odbiornika musi mieć impedancję 75 omów. Standardem w instalacjach satelitarnych jest kabel RG-6, niekiedy też RG-11 lub H155 przy dłuższych ciągach. Oto na co zwrócić uwagę, wybierając kabel:
Kabel koncentryczny zewnętrzny czarny (PE) kosztuje w stolicy i przyległych gminach od około 3 do 5 zł za metr bieżący gdy zamawiamy montaż anteny satelitarnej z usługą instalatora. Wtyki typu F – kilka złotych za sztukę, ale to właśnie ich poprawne zarobienie decyduje o tym, czy sygnał dotrze do dekodera bez strat. Żyła centralna nie może dotykać oplotu, a sam oplot musi być dobrze dociśnięty do korpusu wtyczki.
Zestaw satelitarny wieńczy odbiornik. Canal+ udostępnia na wynajem modele Ultrabox+ 4K, Dualbox+ 4K oraz Canal+ BOX+, a na własność można nabyć WiFiBox+ (Sagemcom DSIW74) – to jedyny model sprzedawany w ofercie prepaid i obsługuje wyłącznie rozdzielczość HD. Polsat Box z kolei oferuje na wynajem Polsat Box 4K, Polsat Box 4K Lite, Soundbox 4K, natomiast Evobox Stream bywa dostępny w sklepach RTV do zakupu na własność w ramach pakietów internetowych Polsat Box GO. Wszystkie wymienione tunery 4K wymagają od telewizora wsparcia standardu HDCP 2.2 – w przeciwnym razie obraz w najwyższej rozdzielczości nie zostanie wyświetlony, mimo poprawnego podłączenia.
Warszawa i tereny w promieniu kilkudziesięciu kilometrów od niej leżą na tyle blisko siebie geograficznie, że różnice w ustawieniu anteny są pomijalne. Dla satelity Hotbird 13°E, z którego nadawane są polskojęzyczne pakiety Canal+ i Polsat Box, wartości orientacyjne wyglądają następująco: azymut (kąt w płaszczyźnie poziomej mierzony od północy zgodnie z ruchem wskazówek zegara) wynosi około 190 stopni, co oznacza skierowanie czaszy lekko na południowy zachód. Elewacja, czyli kąt uniesienia anteny nad linię horyzontu, to mniej więcej 29,8 stopnia. Do tego dochodzi jeszcze skręcenie konwertera w uchwycie, tak zwany skew – dla centralnej Polski przyjmuje się wartość około 6,2 stopnia.
Do precyzyjnego ustawienia anteny niezbędny jest miernik sygnału satelitarnego. Najprostsze modele kosztują od 50 zł i pokazują jedynie siłę sygnału, natomiast półprofesjonalne urządzenia za 200–400 zł mierzą również parametry MER i BER, co pozwala wychwycić subtelne odbicia lub zakłócenia od sąsiednich satelitów. Jeżeli nie macie ochoty bawić się w pomiary, lokalni instalatorzy oferują usługę ustawienia anteny już od 100–150 zł, a pełny montaż z materiałem własnym klienta od 200 do 250 zł. Na terenie Warszawy i sąsiednich gmin dojazd do klienta często jest darmowy.
W cyfrowej telewizji satelitarnej sama siła sygnału to za mało, żeby ocenić poprawność odbioru. Prawdziwą informację dają dwa współczynniki: MER (Modulation Error Ratio) i BER (Bit Error Rate). MER wyrażany w decybelach mówi, jak bardzo sygnał użyteczny przeważa nad szumem. Dla standardu DVB-S2, stosowanego dziś powszechnie, dolna granica umożliwiająca w miarę stabilny odbiór to 12 dB. Jeżeli jednak zejdziecie poniżej tej wartości, obraz zacznie się sypać przy byle zachmurzeniu. Instalatorzy dążą do uzyskania MER na poziomie 14–16 dB – taki margines pozwala spać spokojnie nawet w trakcie ulewy. Z kolei BER to liczba błędnych bitów w stosunku do wszystkich przesłanych; im bliżej zera, tym lepiej. Wartość rzędu 10⁻⁴ (czyli jeden błąd na 10 000 bitów) jest jeszcze akceptowalna, ale już 10⁻³ oznacza poważne kłopoty z odbiorem.
Zanim zadzwonicie po serwisanta, warto przeprowadzić elementarną diagnostykę. Oto lista typowych problemów, z którymi spotykamy się w terenie:
Konwerter ma swoją żywotność – przeciętnie 5–7 lat. Jeśli Wasz egzemplarz zbliża się do tej granicy, a do tego koroduje mu obudowa albo pęka plastikowa osłona, lepiej od razu go wymienić niż walczyć z coraz gorszym sygnałem. Koszt nowego konwertera Single to wydatek rzędu 25–50 zł, a więc mniejszy niż wizyta serwisanta. Sama czasza podlega głównie korozji – łuszcząca się farba na stalowym talerzu to sygnał, że za rok lub dwa trzeba będzie go wymienić albo przynajmniej zdemontować, oczyścić i pomalować od nowa. Aluminiowe i plastikowe talerze nie mają tego problemu, za to przy silnych wiatrach łatwiej ulegają wygięciu, jeśli uchwyt montażowy jest słabej jakości. Kabel koncentryczny na zewnątrz starzeje się pod wpływem UV – jego płaszcz PE kruszeje po 8–10 latach, co kończy się mikropęknięciami i wnikaniem wody do wnętrza przewodu. Wymiana kabla zewnętrznego na nowy, wraz z zarobieniem wtyków, przy standardowym odcinku do 15 metrów, to koszt materiału od 50 do 75 zł.
Jeżeli planujecie podłączyć więcej niż jeden telewizor lub chcecie nagrywać jeden program, oglądając inny, potrzebujecie konwertera z większą liczbą wyjść. Dla dwóch niezależnych tunerów (np. salon i sypialnia) wystarczy Twin. Gdy dochodzi funkcja nagrywania na obu odbiornikach, w grę wchodzi już Quad. W domach jednorodzinnych, gdzie antena obsługuje 3–4 pokoje, zastosowanie znajduje Octo lub multiswitch. Multiswitch to pasywne lub aktywne urządzenie rozdzielające sygnał z konwertera Quattro na wiele gniazd abonenckich – spotkacie je głównie w budynkach wielorodzinnych, gdzie jeden zestaw antenowy na dachu obsługuje kilkanaście lub kilkadziesiąt mieszkań. Tutaj bez fachowca ani rusz, bo dobór multiswitcha i dopasowanie poziomów sygnału wymaga obliczeń tłumienności wszystkich odcinków kablowych. Koszt pełnego wyposażenia szafki telekomunikacyjnej z multiswitchem 9/8 (9 wejść, 8 wyjść) to wydatek od 300 do 600 zł za samo urządzenie, bez przewodów i robocizny.
Przyczyną jest zbyt mały margines deszczowy, czyli różnica między siłą sygnału docierającego do anteny a progiem czułości dekodera. Opady atmosferyczne – zwłaszcza gęsty deszcz i mokry śnieg – silnie tłumią fale radiowe w paśmie Ku, w którym pracują nasze domowe instalacje. Rozwiązaniem jest zamontowanie większej czaszy (minimum 90 cm zamiast 80 cm) albo dokładniejsze ustawienie anteny tak, by parametr MER przekraczał 15 dB. Czasem pomaga też wymiana konwertera na model o niższym współczynniku szumów.
Samodzielne ustawienie jest możliwe, pod warunkiem że macie przynajmniej podstawowy miernik sygnału i cierpliwość. Najpierw ustawiacie azymut (około 190 stopni dla Hotbirda), następnie elewację (mniej więcej 30 stopni) i na koniec kręcicie konwerterem w uchwycie, korygując skew. Proces może zająć od pół godziny do nawet dwóch–trzech godzin, jeżeli robicie to pierwszy raz. Fachowiec z miernikiem półprofesjonalnym zrobi to samo w 20 minut. Koszt usługi ustawienia anteny w rejonie Warszawy zaczyna się od 100 zł.
Przy długich ciągach kluczowa jest niska tłumienność. Standardowy RG-6 z żyłą stalową miedziowaną przy 40 metrach potrafi wytracić kilkanaście decybeli, co przy słabszym sygnale z satelity może okazać się zabójcze. W takich sytuacjach zainwestujcie w kabel z pełną miedzią (Cu), na przykład RG-11 lub H155, które mają niemal dwukrotnie niższą tłumienność na metr. Alternatywnie można zastosować wzmacniacz liniowy montowany przy antenie, jednak to rozwiązanie lepiej omówić z doświadczonym instalatorem, bo źle dobrany wzmacniacz potrafi pogorszyć sprawę, wprowadzając dodatkowe szumy.
Komunikat ten pojawia się, gdy dekoder wykryje nieprawidłową rezystancję w obwodzie zasilania konwertera. Najczęstszą przyczyną jest wilgoć we wtyku F na zewnątrz budynku, która powoduje przepływ prądu między żyłą środkową a oplotem. Dekodery są wyposażone w zabezpieczenie przeciwzwarciowe i automatycznie odcinają napięcie (zwykle 13 lub 18 V), więc uszkodzenie tunera jest mało prawdopodobne. Należy odłączyć kabel od dekodera, sprawdzić i osuszyć złącze przy konwerterze, a jeśli problem nie ustępuje – wymienić przewód lub sam konwerter.
-
5 4 3 2 1