Muzeum gastronomie poutavým způsobem představuje veřejnosti historii vztahu člověka k přípravě jídla od chvíle, kdy si obstaral oheň, až do současnosti.
Muzeum gastronomie se snaží vzdělávát veřejnost v oblasti zdravé a chutné výživy, ve schopnosti ocenit kvalitu pokrmů a nápojů.V moderní civilizaci lze stravování povýšit na kulturní zážitek a obor gastronomie už tradičně jídlo vnímá právě tímto způsobem.
Registrací a stisknutím tlačítka "Chci odebírat" souhlasím s pravidelným zasíláním novinek o dění na serveru KamvPraze.cz
Gdy w polskich domach zagościł standard DVB-T2, dla wielu osób oznaczało to konieczność wymiany telewizora na nowszy model lub dokupienia zewnętrznego tunera. Mało kto zdawał sobie jednak sprawę, że najsłabszym ogniwem całego łańcucha odbioru najprawdopodobniej pozostanie instalacja antenowa zamontowana dekadę, a czasem i dwie dekady wcześniej. Tymczasem przejście z DVB-T na DVB-T2 nie było zabiegiem czysto formalnym. Zmiana dotknęła samej struktury nadawanego sygnału, co przełożyło się bezpośrednio na wymagania stawiane sprzętowi odbiorczemu.
Nowy system korzysta z wydajniejszej kompresji obrazu (HEVC, czyli H.265) oraz innej modulacji, co pozwala upakować więcej kanałów w tych samych częstotliwościach. Dla przeciętnego użytkownika oznacza to jedno: instalacja antenowa musi zapewniać bardziej stabilny poziom sygnału niż w czasach DVB-T. Wartość docelowa na wejściu odbiornika powinna mieścić się w przedziale 45–55 dBμV. Zejście poniżej dolnej granicy skutkuje okresowym zanikaniem obrazu, rozpadem na kwadraty lub całkowitym brakiem odbioru. Przekroczenie górnej granicy również nie jest pożądane – przesterowany tuner potrafi zachowywać się identycznie jak przy zbyt słabym sygnale.
Mieszkańcy Warszawy i okolicznych powiatów znajdują się w dość szczególnej sytuacji. Z jednej strony mają do dyspozycji dwa potężne źródła sygnału – nadajnik w Raszynie oraz obiekt na Pałacu Kultury i Nauki. Z drugiej strony bliskość centrum nadawczego wcale nie gwarantuje czystego odbioru. Wręcz przeciwnie – w gęstej zabudowie wielorodzinnej fale radiowe odbijają się od ścian sąsiednich budynków, tworząc lokalne interferencje, które potrafią skutecznie zakłócić odbiór nawet przy odległości rzędu 8–12 km od nadajnika. Efekt ten nasila się na wyższych piętrach, gdzie antena „widzi” wiele odbić jednocześnie, a tuner nie potrafi wybrać tego właściwego.
Raszyn emituje MUX-1 na kanale 43 (650 MHz), MUX-2 na kanale 29 (538 MHz), MUX-3 na kanale 27 (522 MHz), MUX-4 na kanale 34 (578 MHz) oraz MUX-6 na kanale 48 (690 MHz). Moc nadawania dla tych multipleksów waha się od 100 do 130 kW, co czyni go jednym z najsilniejszych nadajników w kraju. Z kolei obiekt przy Pałacu Kultury dosyła te same multipleksy z mocą od 3 do 10 kW i dodatkowo oferuje MUX-8 na kanale 7 w paśmie VHF (191,5 MHz) z mocą 17 kW. Ta pozorna nadwyżka mocy sprawia, że wielu użytkowników ulega złudzeniu, jakoby wystarczyła im byle jaka antena pokojowa. Praktyka pokazuje jednak coś zupełnie innego.
Producenci anten wewnętrznych prześcigają się w obietnicach o zasięgu 40, 50 czy nawet 60 kilometrów. W warunkach laboratoryjnych, przy bezpośredniej widoczności nadajnika i zerowych zakłóceniach, być może da się taki wynik uzyskać. W zwykłym mieszkaniu, gdzie między pokojem a nadajnikiem stoją żelbetowe stropy, szyby zespolone z powłoką niskoemisyjną oraz metalowe rolety zewnętrzne, realny zasięg anteny pokojowej spada do kilku, może kilkunastu kilometrów. Co więcej, zdecydowana większość tanich anten wewnętrznych (kosztujących od 50 do 80 zł) nie obsługuje pasma VHF. Oznacza to, że MUX-8 nadawany na kanale 7 pozostanie poza zasięgiem, niezależnie od tego, jak starannie ustawimy odbiornik na parapecie.
Anteny pokojowe z wbudowanym wzmacniaczem radzą sobie nieco lepiej, ale też mają swoje ograniczenia. Wzmacniacz wzmacnia nie tylko sygnał użyteczny, lecz również szumy i zakłócenia od urządzeń domowych – routerów Wi-Fi, zasilaczy impulsowych, a nawet oświetlenia LED. W takich warunkach o stabilnym odbiorze wszystkich sześciu multipleksów można raczej zapomnieć.
Trzonem każdej poważnej instalacji naziemnej jest antena kierunkowa montowana na dachu, kominie lub ścianie budynku. Do wyboru mamy konstrukcje pasywne (bez wbudowanego wzmacniacza) oraz aktywne (ze wzmacniaczem zamkniętym w hermetycznej puszce przy samej antenie). Te pierwsze sprawdzają się bliżej nadajnika, gdzie poziom sygnału jest wystarczająco wysoki, by pokryć straty na kablu i ewentualnym rozgałęźniku. Te drugie stosuje się, gdy odległość od nadajnika przekracza 20–30 km lub gdy sygnał jest silnie tłumiony przez przeszkody terenowe.
Kluczową cechą nowoczesnej anteny DVB-T2 jest zdolność do pracy w obu pasmach – UHF (kanały 21–48, czyli 470–694 MHz) oraz VHF (kanały 5–12, czyli 174–230 MHz). Bez zakresu VHF nie odbierzemy MUX-8, który w Warszawie i okolicach niesie kilkanaście dodatkowych programów. Drugim obowiązkowym wyposażeniem jest filtr LTE 700, który chroni przed zakłóceniami ze strony nadajników sieci komórkowych pracujących na częstotliwościach powyżej 694 MHz. Bez takiego filtru obraz potrafi znikać za każdym razem, gdy telefon w sąsiednim pokoju pobierze większy plik.
| Typ anteny | Zakres cen | Pasmo | Gdzie się sprawdza |
|---|---|---|---|
| Pokojowa pasywna | 50–80 zł | Głównie UHF | Do 10 km od nadajnika, otwarta przestrzeń, brak przeszkód |
| Pokojowa aktywna (ze wzmacniaczem) | 70–120 zł | Głównie UHF, czasem VHF | Do 15 km, przy umiarkowanych przeszkodach |
| Zewnętrzna pasywna combo UHF/VHF | 90–150 zł | UHF + VHF | Do 30 km, korzystne warunki terenowe |
| Zewnętrzna aktywna combo UHF/VHF | 180–300 zł | UHF + VHF | Do 50–60 km, zróżnicowany teren |
| Zewnętrzna inteligentna (z automatyką) | 350–550 zł | UHF + VHF | Trudne warunki, zmienna charakterystyka odbioru |
Nawet najlepsza antena nie pomoże, jeśli pomiędzy nią a telewizorem zastosujemy przewód niskiej jakości. Sygnał traci na każdym metrze kabla – im wyższa częstotliwość, tym większe tłumienie. Dla częstotliwości rzędu 650 MHz (MUX-1) dobry kabel koncentryczny o oplocie miedzianym wprowadza tłumienie około 0,18–0,22 dB na metr. Przy 15-metrowym odcinku tracimy więc około 3 dB, czyli połowę mocy sygnału docierającego do anteny. Jeśli dołożymy do tego tani rozgałęźnik za kilkanaście złotych, straty mogą urosnąć do wartości, które zniwelują przewagę świetnej anteny.
Dlatego w każdej instalacji warto stosować kabel koncentryczny z pełnomiedzianą żyłą i oplotem (oznaczenie Cu/Cu), a nie jego tańsze odpowiedniki z rdzeniem stalowym pokrytym cienką warstwą miedzi (CCS). Metr porządnego przewodu kosztuje od 4 do 8 zł. Rozgałęźniki antenowe – w zależności od liczby wyjść – to wydatek od 25 do 100 zł. Przy rozdzielaniu sygnału na 3 lub więcej odbiorników niemal zawsze konieczne okaże się zastosowanie aktywnego rozgałęźnika ze wzmocnieniem, który skompensuje straty podziału.
Samodzielny montaż anteny zewnętrznej jest jak najbardziej możliwy, pod warunkiem że dysponujemy podstawową wiedzą o kierunkach świata, umiemy posługiwać się miernikiem sygnału (lub aplikacją w telewizorze pokazującą poziom i jakość) i mamy bezpieczny dostęp do miejsca instalacji. Jeśli jednak nie czujemy się na siłach, warto rozważyć wezwanie fachowca. Na terenie Warszawy i okolicznych miejscowości ceny samej robocizny za montaż anteny zewnętrznej zaczynają się od około 200 zł za najprostszą instalację i sięgają 400–600 zł, gdy w grę wchodzi wysoki maszt, konieczność prowadzenia kabla przez poddasze czy ustawianie anteny na kominie z pełną diagnostyką sygnału.
Wielu instalatorów działa w systemie „dojazd plus robocizna”, oferując wycenę indywidualną po obejrzeniu miejsca. To rozsądne podejście, bo zdjęcie satelitarne i mapa zasięgów nie zastąpią pomiaru na żywo. Zdarza się, że w jednym budynku odbiór z Raszyna jest bezbłędny na antenie skierowanej na południowy zachód, a identyczny sprzęt zamontowany 9 metrów dalej, na tym samym dachu, musi być skierowany w zupełnie inną stronę, by złapać odbicie sygnału omijające przeszkodę.
Ósmy multipleks to odrębna historia. Działa w paśmie VHF na kanale 7, a więc na częstotliwości znacznie niższej niż pozostałe pięć multipleksów. Fizyka działa tutaj na korzyść – fale VHF lepiej penetrują przeszkody i rozchodzą się dalej przy tej samej mocy nadawania. Problem polega na tym, że wiele popularnych anten kierunkowych UHF po prostu nie zostało zaprojektowanych do odbioru częstotliwości poniżej 470 MHz. Jeśli nasza instalacja pochodzi sprzed kilku lat, prawdopodobnie opiera się właśnie na takiej antenie „samouhf-owej”. W takiej sytuacji MUX-8 po prostu nie istnieje z perspektywy tunera.
Rozwiązaniem jest albo wymiana anteny na model combo UHF/VHF, albo dołożenie osobnej anteny VHF (niewielkiej, kilkuelementowej) i scalenie obu sygnałów za pomocą zwrotnicy antenowej. To drugie rozwiązanie bywa tańsze – antena VHF to wydatek rzędu 40–100 zł, a zwrotnica około 35–70 zł. Minusem jest konieczność prowadzenia drugiego kabla lub montażu zwrotnicy bezpośrednio przy maszcie.
Na koniec sprawa, którą wielu lekceważy – zgodność telewizora lub dekodera ze standardem DVB-T2 HEVC. Jeszcze kilka lat temu sprzedawano masowo odbiorniki gotowe na DVB-T2, ale wyłącznie z kompresją H.264. Dziś taki sprzęt nie odbierze żadnego kanału naziemnej telewizji cyfrowej. W przypadku starszych telewizorów konieczny jest zewnętrzny tuner. Ceny takich urządzeń zaczynają się od około 70 zł za podstawowe modele i sięgają 180–250 zł za dekodery z dodatkowymi funkcjami, jak nagrywanie na USB czy odtwarzanie multimediów. Warto przy zakupie upewnić się, że tuner rzeczywiście obsługuje H.265, a nie wyłącznie H.264.
W budynkach wielorodzinnych sygnał dociera do anteny wieloma drogami równocześnie – bezpośrednio od nadajnika oraz po odbiciu od sąsiednich wieżowców. Tuner otrzymuje wtedy kilka kopii tego samego sygnału przesuniętych w czasie, co wprowadza zakłócenia międzysymbolowe. W domach jednorodzinnych takich odbić jest znacznie mniej, przez co sygnał jest czystszy. Rozwiązaniem w bloku bywa antena o węższej charakterystyce kierunkowej, która „widzi” tylko jeden kierunek, ignorując odbicia boczne.
Anteny siatkowe są konstrukcjami szerokopasmowymi o niewielkiej kierunkowości. Sprawdzają się w terenach oddalonych od nadajnika o 30–50 km, gdzie nie ma wielu odbić i zakłóceń. Blisko miasta, gdzie interferencji jest bardzo dużo, taka antena zbiera sygnał ze wszystkich stron i często daje gorszy rezultat niż prosta, dwuelementowa antena kierunkowa. Do warunków podmiejskich lepiej pasuje kompaktowa antena kierunkowa typu Yagi lub panelowa.
Najprostsza metoda to test podmiany. Podłącz do instalacji inny, sprawny telewizor lub dekoder – jeśli problem znika, winny jest odbiornik. Następnie podmień kabel antenowy na krótki odcinek wysokiej jakości – jeżeli obraz wraca do normy, przewód był wadliwy. Gdy żadna z tych czynności nie pomaga, pozostaje sprawdzić samą antenę i jej ustawienie. W ostateczności wezwij instalatora z profesjonalnym miernikiem sygnału, który określi dokładny poziom i jakość odbieranego sygnału na każdym z kanałów.
Tak, ale wymaga to odpowiedniego rozdzielenia sygnału. Przy dwóch odbiornikach pasywny rozgałęźnik za 25–40 zł może wystarczyć, o ile sygnał wejściowy ma zapas mocy. Przy trzech i więcej telewizorach konieczny będzie rozgałęźnik aktywny (ze wzmocnieniem), kosztujący od 60 do 120 zł, który najpierw wzmacnia sygnał, a dopiero potem go dzieli. Pamiętaj, że każdy podział to strata – rozdzielenie na 2 wyjścia zabiera około 3,5–4 dB, na 4 wyjścia już 7–8 dB.
Operator infrastruktury nadawczej udostępnia bezpłatną mapę zasięgów z funkcją wyznaczania profilu terenu między nadajnikiem a punktem odbioru. Wystarczy wpisać adres, a serwis pokaże zalecany azymut ustawienia anteny oraz przewidywany poziom sygnału dla każdego multipleksu z osobna. Korzystając z takich narzędzi, unikniesz zgadywania i kręcenia anteną na oślep.
Przy wyborze sprzętu nie warto kierować się wyłącznie ceną ani wyłącznie marką. Antena za 90 zł od uznanego producenta pokona model za 200 zł z marketu, jeśli ten drugi nie obsługuje pasma VHF albo ma źle zaprojektowany symetryzator. I odwrotnie – dobrze zaprojektowany budżetowy model sprawdzi się bliżej nadajnika, podczas gdy sprzęt za 500 zł okaże się przerostem formy nad treścią. Zasadnicza recepta na stabilny odbiór w okolicach Warszawy brzmi: antena combo UHF/VHF z filtrem LTE, kabel miedziany o długości nie większej niż to konieczne oraz precyzyjne ustawienie z użyciem miernika, a nie metody „na oko i na ucho”.
-
5 4 3 2 1